Home / Orzecznictwo / Wyrok Sądu Najwyższego z 21-09-2006 r. – II PK 6/06

Wyrok Sądu Najwyższego z 21-09-2006 r. – II PK 6/06

Zwolnienie pracownika z powodu długotrwałej choroby

TEZA

Rozwiązanie w trybie art. 53 § 1 k.p. umowy o pracę z pracownikiem, który z tytułu niezdolności do pracy pobiera zasiłek chorobowy stanowi naruszenie prawa, także gdy decyzja organu rentowego przedłużająca okres pobierania zasiłku nie jest znana pracodawcy.

SENTENCJA

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 września 2006 r. sprawy z powództwa Andrzeja S. przeciwko Zakładom Urządzeń Komputerowych „E.” SA w Z. o odszkodowanie z tytułu nieuzasadnionego rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia, odszkodowanie z tytułu niewydania w terminie świadectwa pracy, sprostowanie świadectwa pracy, świadczenie urlopowe za 2001 r., ekwiwalent za urlop, odsetki ustawowe, cesję praw z polisy, na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie z dnia 19 kwietnia 2005 r. […]

1. oddalił skargę kasacyjną,

2. zasądził od pozwanego na rzecz powoda 450 zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2004 r. […] Sąd Rejonowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych dla Warszawy Pragi zasądził od pozwanego (Zakładów Urządzeń Komputerowych „E.” SA z siedzibą w Z.) na rzecz powoda Andrzeja S. kwotę 14.242,86 zł tytułem odszkodowania za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia, umorzył postępowanie o świadczenie urlopowe za 2001 r. i oddalił powództwo w pozostałej części. Sąd ustalił, że powód był zatrudniony w „A.” Spółce z o.o. od dnia 1 lipca 1992 r. ostatnio na stanowisku dyrektora technicznego. W okresie od 28 marca 2002 r. do 25 września 2002 r. powód był niezdolny do pracy z powodu choroby i za ten okres otrzymywał początkowo wynagrodzenie od pozwanego, a następnie zasiłek chorobowy. Przed upływem okresu zasiłkowego powód złożył wniosek do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o przedłużenie prawa do zasiłku. Termin badania przez lekarza orzecznika został wyznaczony na dzień 9 października 2002 r., lekarz orzecznik orzekł o przedłużeniu okresu zasiłkowego. W dniu 7 października 2002 r. powód otrzymał oświadczenie pracodawcy o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia na podstawie art. 53 § 1 pkt 1 k.p. Pozwany podjął tę decyzję, gdyż powód po 25 września nie przedstawił kolejnego zaświadczenia lekarskiego, a okres 180 dni niezdolności do pracy upłynął 23 września 2002 r. Pismem z dnia 21 października 2002 r. powód zwrócił się do pracodawcy proponując polubowne załatwienie sporu. W październiku 2002 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych poinformował pracodawcę powoda, że do organu rentowego wpłynęło zaświadczenie o niezdolności do pracy powoda za okres od 26 września do 17 października 2002 r. W dniu 12 listopada 2002 r. została zawarta umowa sprzedaży zorganizowanej części przedsiębiorstwa między „A.” Spółką z o.o. i Zakładami Urządzeń Komputerowych „E.” SA w Z. O tej umowie powód został poinformowany przez byłego pracodawcę w dniu 20 listopada 2002 r. Po tej dacie nie podjęto decyzji w przedmiocie cofnięcia powodowi oświadczenia o rozwiązaniu z nim umowy o pracę. Oceniając ten stan faktyczny Sąd uznał, że niedopuszczalne było zastosowanie wobec powoda trybu rozwiązania umowy o pracę określonego w art. 53 §1 pkt 1 lit. b k.p., gdyż przesłankami do rozwiązania umowy o pracę jest upływ okresów ochronnych, których długość uzależniona jest od stażu zakładowego oraz dalszej niezdolności pracownika do pracy. Pracodawca nie może rozwiązać umowy o pracę bez wypowiedzenia do chwili upływu przedłużonego okresu zasiłkowego. Brak wiedzy po stronie pracodawcy o przedłużonym okresie zasiłkowym nie może stanowić usprawiedliwienia. Zdaniem Sądu, pracodawca przed podjęciem decyzji o rozwiązaniu umowy powinien sprawdzić, czy powód w dalszym ciągu jest niezdolny do pracy. Pracodawca w przypadku braku informacji od lekarza prowadzącego leczenie powinien skierować zapytanie do pracownika, czy pracownik w dalszym ciągu jest niezdolny do pracy. Zaniechanie pracodawcy w tym przedmiocie spowodowało wadliwość podjętej decyzji o rozwiązaniu z powodem umowy o pracę, co uzasadnia zasądzenie na rzecz powoda odszkodowania w wysokości trzymiesięcznego wynagrodzenia.

Po rozpoznaniu apelacji pozwanego od tego wyroku w części zasądzającej odszkodowanie Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2005 r. […] oddalił apelację. Sąd Okręgowy uznał za prawidłowe ustalenia faktyczne Sądu pierwszej instancji i podzielił jego pogląd prawny. Stwierdził, że dokonana przez Sąd pierwszej instancji wykładnia przepisu art. 53 § 1 k.p. jest zgodna z jego literalnym brzmieniem. Za taką wykładnią przemawiają także względy celowościowe zważywszy, iż przyznanie zasiłku chorobowego ma w tym wypadku skutki ex tunc. Pracodawca powinien więc wystosować zapytanie do pracownika, czy będzie on korzystał z przedłużonego zasiłku. Brak takich informacji może spowodować wadliwe rozwiązanie stosunku pracy w sytuacji, gdy upłynie podstawowy okres zasiłkowy.

Od tego wyroku pozwany wniósł skargę kasacyjną i opierając ją na podstawie naruszenia prawa materialnego, przez błędną wykładnię art. 53 § 1 pkt 1 lit. b k.p., wniósł o „zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie w całości apelacji, ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Warszawie”. W uzasadnieniu skargi podniósł, że błędne jest stanowisko Sądu Okręgowego w zakresie obowiązku wystosowania przez pracodawcę do pracownika zapytania w przedmiocie korzystania przez niego z przedłużonego okresu zasiłkowego. Zdaniem strony pozwanej to powód nie dopełnił obowiązków w dokonaniu czynności niezbędnych dla przedłużenia okresu zasiłkowego, co doprowadziło do tego, że do dnia zakończenia podstawowego okresu zasiłkowego nie została wydana decyzja o jego przedłużeniu. Powód nie informując pracodawcy o dalszej niezdolności do pracy i rozpoczynającym się postępowaniu o przedłużeniu okresu zasiłkowego spowodował, że pozwana według swojej wiedzy była uprawniona do rozwiązania z nim umowy w trybie art. 53 § 1 pkt 1 lit. b k.p. Fakt, że organ rentowy przedłużył okres zasiłkowy już po rozwiązaniu umowy o pracę może mieć znaczenie w sferze stosunków ubezpieczeniowych, nie zaś w sferze stosunków pracowniczych. Co prawda utrwalił się pogląd, że decyzja organu rentowego w sprawie przedłużenia okresu zasiłkowego jest wiążąca dla pracodawcy, ale zauważyć należy, że pogląd ten został wyrażony w okresie, kiedy wniosek o przedłużenie okresu zasiłkowego musiał być zaopiniowany przez zakład pracy, a tym samym pracodawca uzyskiwał informacje odnośnie do wszczęcia postępowania o przedłużenie okresu zasiłkowego. Obecnie wniosek składany jest bezpośrednio do organu rentowego i pracodawca, o ile nie uzyska informacji od pracownika, nie posiada żadnej wiedzy odnośnie do tego, czy okres zasiłkowy może zostać przedłużony. W niniejszej sprawie pracodawca rozwiązał stosunek pracy w momencie, kiedy okres zasiłkowy nie został jeszcze przedłużony i jego decyzja znajdowała oparcie w treści powołanego przepisu, zwłaszcza, że nie posiadał jakichkolwiek informacji, iż przedłużenie okresu zasiłkowego może nastąpić. Przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby do powstania stanu niepewności w obrocie prawnym, naruszałoby istotne interesy pracodawcy, który zmuszony byłby do oczekiwania na możliwość rozwiązania stosunku pracy.

KLIKNIJ i SPRAWDŹ - Mistrz Kadr i Płac

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Bezzasadny jest zarzut błędnej wykładni art. 53 § 1 pkt 1 lit. b k.p. Przepis ten w dacie złożenia przez pozwanego oświadczenia o rozwiązaniu z powodem umowy o pracę bez wypowiedzenia (7 października 2002 r.) miał brzmienie następujące: pracodawca może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia, jeżeli niezdolność do pracy wskutek choroby trwa dłużej niż łączny okres pobierania z tego tytułu wynagrodzenia i zasiłku – gdy pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy co najmniej 6 miesięcy lub jeżeli niezdolność do pracy została spowodowana wypadkiem przy pracy albo chorobą zawodową. Pracodawca może więc zastosować ten przepis tylko w przypadku, gdy pracownik po upływie okresu zasiłkowego jest nadal niezdolny do pracy z powodu choroby. Tymczasem pozwany twierdził, co znajduje odbicie w ustaleniach obu Sądów, że pracodawca nie wiedział o tym, iż powód po upływie 6 miesięcy niezdolności do pracy uzyskał kolejne zaświadczenie o czasowej niezdolności do pracy z powodu choroby. Fakt, że powód nie informował pracodawcy o dalszej niezdolności do pracy, pozwany potwierdził również w skardze kasacyjnej. Przy takim stanie wiedzy pracodawcy, nie mógł on rozwiązać umowy o pracę na podstawie art. 53 § 1 k.p., gdyż przepis ten na to nie pozwala. Umowa może być rozwiązana w tym trybie tylko wówczas, gdy niezdolność pracownika do pracy trwa po upływie okresu zasiłkowego. Skoro pracodawca nie wiedział o dalszej niezdolności powoda do pracy, jego nieobecność w pracy po dniu, do którego zostało wystawione zaświadczenie lekarskie, powinna zostać uznana za nieusprawiedliwioną. W takiej sytuacji przepis art. 53 § 1 k.p. nie jest podstawą prawną do rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia. Podstawą taką mógłby być przepis art. 52 k.p. przy zachowaniu wszystkich rygorów przewidzianych dla trybu ustalonego w tym przepisie. Skoro pracodawca zastosował przepis art. 53 § 1 k.p., to przynajmniej przypuszczał, że nieobecność powoda spowodowana jest trwającą nadal chorobą. W takiej sytuacji powinien także przypuszczać, że okres pobierania zasiłku chorobowego może być przedłużony. Powoływanie się na niewiedzę co do dalszej choroby powoda i co do przedłużenia okresu zasiłkowego nie usprawiedliwia rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia w okresie, w którym powód pobierał zasiłek chorobowy.

W okresie pobierania wynagrodzenia i zasiłku chorobowego z tytułu niezdolności do pracy z powodu choroby pracownik jest chroniony przed rozwiązaniem z nim umowy. Pracodawca nie może w tym okresie ani wypowiedzieć pracownikowi umowy o pracę (art. 41 k.p.) ani rozwiązać umowy bez wypowiedzenia w trybie art. 53 § 1 k.p. Ochrona ta ma charakter bezwzględny, podobnie jak ochrona kobiet w okresie ciąży (art. 177 § 1 k.p.), czy też ochrona przewidziana w przepisach szczególnych. Wypowiedzenie umowy o pracę pracownicy będącej w ciąży jest zawsze traktowane jako naruszenie prawa, nawet jeżeli fakt ciąży nie był znany pracodawcy. Tak samo naruszeniem prawa jest rozwiązanie w trybie art. 53 § 1 k.p. umowy o pracę z pracownikiem, który z tytułu niezdolności do pracy pobiera zasiłek chorobowy, nawet jeżeli decyzja organu rentowego przedłużająca prawo do zasiłku nie jest znana pracodawcy. Rozwiązanie umowy o pracę może nastąpić dopiero po zaprzestaniu pobierania zasiłku chorobowego, jeżeli pracownik nie stawi się do pracy z powodu dalszego trwania choroby.

Okresy pobierania zasiłku chorobowego określone są w ustawie z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U. Nr 60, poz. 636 ze zm.). Zgodnie z art. 8 tej ustawy zasiłek chorobowy przysługuje przez okres trwania niezdolności do pracy z powodu choroby nie dłużej jednak niż 6 miesięcy. Do okresu zasiłkowego wlicza się okresy niezdolności do pracy, za który pracownikowi wypłacono wynagrodzenie (art. 12). Przepis art. 10 ust. 1 stanowi, że jeżeli po upływie okresu zasiłkowego ubezpieczony jest nadal niezdolny do pracy z powodu choroby, a dalsze leczenie lub rehabilitacja rokują odzyskanie zdolności do pracy, okres zasiłkowy ulega przedłużeniu, nie dłużej jednak niż na dalsze 3 miesiące. Organ rentowy ocenia zarówno fakt dalszej niezdolności do pracy jak i rokowania co do odzyskania zdolności do pracy i wydaje stosowną decyzję. Decyzja określająca okres pobierania zasiłku chorobowego jest dla pracodawcy wiążąca i wymieniony w niej okres jest okresem ochronnym, w którym pracodawca nie może rozwiązać umowy z pracownikiem.

W przypadku powoda została wydana decyzja przedłużająca okres zasiłkowy i okres ten trwał w dniu, w którym pracodawca złożył oświadczenie o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia. Rozwiązanie umowy okazało się niezgodne z prawem, co w razie wniesienia odwołania rodzi skutki w postaci obowiązku przywrócenia pracownika do pracy lub zapłaty odszkodowania. Skutków tych pozwany mógłby uniknąć, gdyby upewnił się co do tego, czy toczy się postępowanie o przedłużenie zasiłku chorobowego. Stwierdzając w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że pozwany powinien wystosować zapytanie do pracownika w tym przedmiocie, Sąd Okręgowy nie miał na myśli obowiązku prawnego, gdyż żaden przepis nie nakłada na pracodawcę takiego obowiązku. Podstawą uwzględnienia żądania powoda nie było niedopełnienie obowiązku upewnienia się o prawie powoda do zasiłku lecz niezgodność z prawem rozwiązania z powodem umowy o pracę. Składając oświadczenie o rozwiązaniu umowy bez wypowiedzenia bez zasięgnięcia stosownych informacji, pozwany narażał się na ryzyko działania niezgodnego z prawem i ponoszenia związanych z tym skutków. W przypadku powoda procedura, w wyniku której został mu przedłużony okres pobierania zasiłku chorobowego, przeciągnęła się z przyczyn od niego niezależnych. Wprawdzie pracownik powinien zawiadomić pracodawcę o dalszym trwaniu czasowej niezdolności do pracy, jednak mogą wystąpić sytuacje, gdy stan chorobowy uniemożliwia mu dokonywanie jakichkolwiek czynności. Brak informacji ze strony powoda o wszczęciu procedury przedłużenia okresu zasiłkowego nie jest więc okolicznością, która uzasadniałaby uznanie rozwiązania umowy o pracę w okresie ochronnym za zgodne z prawem.

Z tych przyczyn Sąd Najwyższy na podstawie art. 39414 k.p.c. oddalił skargę kasacyjną jako nieuzasadnioną.

źródło: http://www.sn.pl/orzecznictwo/

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.