Home / Orzecznictwo / Wyrok Sądu Najwyższego z 17-11-1998 r. – I PKN 331/98

Wyrok Sądu Najwyższego z 17-11-1998 r. – I PKN 331/98

Podanie przez pracodawcę przyczyny uzasadniającej wypowiedzenie umowy o pracę

TEZA

Podanie przez pracodawcę przyczyny uzasadniającej wypowiedzenie umowy o pracę (art. 30 § 4 KP) może nastąpić w odrębnym piśmie doręczonym pracownikowi wcześniej lub równocześnie z pismem zawierającym wypowiedzenie umowy.

SENTENCJA

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 1998 r. sprawy z powództwa Radosława D. przeciwko Samorządowemu Przedszkolu […] w K. o przywrócenie do pracy, na skutek kasacji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie z dnia 2 kwietnia 1998 r. […] oddalił kasację i zasądził od powoda na rzecz strony pozwanej koszty postępowania kasacyjnego w kwocie 100 zł (sto złotych).

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 26 listopada 1997 r. […], Sąd Rejonowy-Sąd Pracy dla Krakowa-Nowej Huty w Krakowie przywrócił powoda Radosława D. do pracy w pozwanym Samorządowym Przedszkolu […] w K. Sąd Rejonowy ustalił, że powód był zatrudniony od 5 października 1985 r. na stanowisku dozorcy nocnego na czas nie określony w pełnym wymiarze czasu pracy. W arkuszu organizacyjnym strony pozwanej na rok 1996/97 nie przewidziano zatrudnienia dozorcy, ustalając jednocześnie vacat na stanowisku konserwatora i pomocy kuchennej w wymiarze po 1/2 etatu. Stanowiska te zostały obsadzone. W dniu 12 czerwca 1997 r. powodowi wręczono pismo wypowiadające umowę o pracę z zachowaniem trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia, skróconego w oparciu o przepis art. 361 KP, do dwóch miesięcy. Wskazane w nim zostały, jako podstawa prawna wypowiedzenia, przepisy ustawy o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładów pracy. Nie podano natomiast przyczyny wypowiedzenia. Powód odmówił przyjęcia tego wypowiedzenia, a następnie w dniu 27 czerwca 1997 r. odebrał pismo anulujące poprzednie wypowiedzenie, w którym podano jako przyczynę rozwiązania z nim stosunku pracy likwidację stanowiska dozorcy nocnego. Równocześnie dokonano powodowi nowego wypowiedzenia umowy o pracę w tym samym terminie co poprzednie. Pierwsze wypowiedzenie umowy o pracę zostało skonsultowane ze związkami zawodowymi. Sąd pierwszej instancji przyjął że strona pozwana naruszyła przy rozwiązaniu stosunku pracy z powodem art. 30 § 4 KP, bowiem nie wskazała w piśmie wypowiadającym umowę o pracę jego przyczyny. Wobec tego Sąd uznał żądanie pozwu za uzasadnione i przywrócił powoda do pracy oraz zasądził na jego rzecz przewidziane w art. 47 KP wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy.

Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie, wyrokiem z dnia 2 kwietnia 1998 r. […], w uwzględnieniu apelacji strony pozwanej, zmienił wyrok Sądu pierwszej instancji i oddalił powództwo. Sąd drugiej instancji ocenił, że rozwiązanie umowy o pracę z powodem nastąpiło z przyczyn wymienionych w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, gdyż u strony powodowej miały miejsce zmiany organizacyjne, w wyniku których zlikwidowano stanowisko dozorcy nocnego. Zdaniem Sądu drugiej instancji, Sąd Rejonowy nietrafnie przyjął, iż rozwiązanie z powodem stosunku pracy nastąpiło z naruszeniem art. 30 § 4 KP. Wprawdzie w pierwszym piśmie wypowiadającym umowę o pracę, którego powód nie odebrał, nie została podana przyczyna wypowiedzenia, ale powód odbierając dnia 27 czerwca 1997 r. drugie pismo anulujące poprzednie, przyjął do wiadomości, iż rozwiązanie z nim stosunku pracy nastąpiło z powodu likwidacji stanowiska, na którym pracował. Skoro więc został poinformowany o przyczynie wypowiedzenia nie można uznać, iż nastąpiło ono niezgodnie z przepisami.

Kasację od tego wyroku wniósł powód. Zarzucił naruszenie prawa materialnego wskutek błędnej jego wykładni i niewłaściwego zastosowania art. 30 § 4 KP, przez przyjęcie, że rozwiązanie z powodem stosunku pracy nie naruszyło tego przepisu, podczas gdy w oświadczeniu pracodawcy o wypowiedzeniu umowy nie wskazano przyczyny uzasadniającej wypowiedzenie. Zarzucił też pominięcie w wyroku naruszenia przez pracodawcę art. 232 KP, polegającego na niepowiadomieniu organizacji związkowej o zamiarze wypowiedzenia po raz drugi umowy o pracę, a wreszcie nieuwzględnienie dyspozycji art. 8 KP, „w duchu” którego strona pozwana powinna zaproponować powodowi krótkotrwały kurs doskonalenia zawodowego, czyniący bezprzedmiotowym wypowiedzenie umowy o pracę. Zdaniem skarżącego błędne było przyjęcie przez Sąd Wojewódzki, że uchybienie artykułowi 30 § 4 KP zostało sanowane wręczeniem powodowi pisma wskazującego przyczyny uzasadniające wypowiedzenie mu umowy o pracę, bowiem ustawa nie przewiduje takiej formy. W myśl prawa pracy wskazanie tych przyczyn powinno zostać zawarte tylko w samym wypowiedzeniu, a nie w dodatkowych pismach czy załącznikach. Nadto „drugie” wypowiedzenie nie zostało przedłożone do zaopiniowania przez organizację związkową, co stanowi rażące naruszenie art. 232 KP. Wreszcie zdaniem skarżącego, Sąd drugiej instancji nie uwzględnił argumentu powoda, że kurs doskonalenia zawodowego, niezbędny do uzyskania stosownych kwalifikacji, pozwalających mu na dalszą pracę u strony pozwanej, trwa przez półtora miesiąca, a więc dokładnie o połowę krócej niż wynosił okres jego wypowiedzenia. W tej sytuacji zdaniem powoda, istnieją pełne przesłanki do uznania, że pracodawca rażąco naruszył art. 8 KP.

Strona pozwana wniosła o odrzucenie kasacji i przyznanie kosztów postępowania kasacyjnego.

KLIKNIJ i SPRAWDŹ - Mistrz Kadr i Płac

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 30 § 4 KP (w brzmieniu obowiązującym od 2 czerwca 1996 r.) w oświadczeniu pracodawcy o wypowiedzeniu umowy o pracę zawartej na czas nie określony powinna być wskazana przyczyna uzasadniająca wypowiedzenie. Jest to regulacja analogiczna do poprzednio występującej w art. 54 KP oraz zbliżona w konstrukcji do art. 38 KP. Pracodawca, zawiadamiając bowiem zakładową organizację związkową o zamiarze wypowiedzenia pracownikowi umowy o pracę, ma obowiązek wskazać jej przyczynę uzasadniającą rozwiązanie umowy. Dlatego przy wykładni przepisu art. 30 § 4 KP można wykorzystać utrwalone już orzecznictwo dotyczące art. 38 KP. W uzasadnieniu tezy II uchwały pełnego składu Izby Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 19 maja 1978 r., V PZP 6/77, wytyczne orzecznictwa w przedmiocie wykładni przepisów kodeksu pracy normujących współdziałanie kierownika zakładu pracy z organami związków zawodowych przy rozwiązywaniu umów o pracę – w szczególności art. 38, art. 42 § 1, art. 52 § 3 i § 4, art. 53 § 4 i art. 177 § 1 KP (OSNCP 1977 z. 8, poz. 127) Sąd Najwyższy stwierdził, że podanie zakładowej organizacji związkowej przyczyny uzasadniającej wypowiedzenie powinno z reguły nastąpić w piśmie zawiadamiającym ją o zamiarze wypowiedzenia, może jednak nastąpić również w jakimkolwiek innym piśmie. Zasadę tę należy odpowiednio odnieść do wykładni art. 30 § 4 KP. Wprawdzie przepis ten stanowi, że przyczyna uzasadniająca wypowiedzenie powinna być wskazana „w oświadczeniu pracodawcy o wypowiedzeniu”, ale nie oznacza to, że oświadczenie o wypowiedzeniu należy ograniczać tylko do jednego dokumentu (pisma). Funkcją regulacji zawartej w art. 30 § 4 KP jest bowiem to, aby pracownik dowiedział się od pracodawcy jaka jest przyczyna wypowiedzenia. Funkcję tę w pełni realizuje doręczenie pracownikowi pisma wypowiadającego umowę o pracę i drugiego pisma informującego o przyczynie wypowiedzenia. Pismo wskazujące przyczynę wypowiedzenia powinno być doręczone wcześniej lub równocześnie z pismem wypowiadającym umowę o pracę. Tak było w niniejszej sprawie i słusznie Sąd drugiej instancji uznał, że pracodawca nie naruszył art. 30 § 4 KP, a tym samym ten zarzut kasacji nie jest usprawiedliwiony.

Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawę w granicach kasacji (art. 39311 KPC). Jest więc związany wskazanymi w niej podstawami, rozumianymi jako zarzut naruszenia konkretnych przepisów prawa. Powód stawia w kasacji zarzut naruszenia art. 232 KP przez brak konsultacji drugiego wypowiedzenia z zakładową organizacją związkową. Zarzut ten nie jest trafny, gdyż przepis art. 232 KP zawiera normę ogólną, której naruszenie możliwe jest tylko w związku z innymi przepisami wskazującymi na obowiązek współdziałania pracodawcy z zakładową organizacją związkową. Stanowi on bowiem, że jeżeli przepisy prawa pracy przewidują współdziałanie pracodawcy z zakładową organizacją związkową w indywidualnych sprawach ze stosunku pracy, to pracodawca ma obowiązek współdziałać w takich sprawach z zakładową organizacją związkową reprezentującą pracownika. W kasacji tymczasem nie wskazano jako jej podstawy naruszenia przepisu wprowadzającego obowiązek współdziałania, czyli art. 38 KP. Już z tej przyczyny ten zarzut nie jest usprawiedliwiony. Stwierdzić jednak należy, że Sąd pierwszej instancji ustalił (a przy braku zarzutów procesowych jest to ustalenie wiążące Sąd Najwyższy), że pierwsze z wypowiedzeń dokonanych powodowi zostało prawidłowo skonsultowane ze związkami zawodowymi. Było to wypowiedzenie z tej samej przyczyny i w niewielkim odstępie czasowym. Już w tezie XII powołanej uchwały pełnego składu Izby Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 19 maja 1978 r., V PZP 6/77, stwierdzono, że upływ czasu dzielący zakończenie postępowania przewidzianego w art. 38 KP od mającego nastąpić wypowiedzenia może uzasadniać konieczność ponownego zawiadomienia zakładowej organizacji związkowej o zamiarze wypowiedzenia. Praktyczne względy skłaniają jednak do przyjęcia, iż z reguły orientacyjnym terminem dla uznania takiego upływu czasu może być termin miesięczny. Inaczej mówiąc, jeżeli między konsultacją zamiaru wypowiedzenia, a jego dokonaniem upłynie niedługi okres czasu, a przede wszystkim nie zmienią się okoliczności uzasadniające wypowiedzenie, to pracodawca nie musi ponawiać konsultacji (por. wyrok z dnia 17 grudnia 1997 r., I PKN 438/97, OSNAPiUS 1998 nr 21, poz. 629, a zwłaszcza wyrok z dnia 2 czerwca 1995 r., I PRN 25/95, OSNAPiUS 1996 nr 4 poz. 59).

Zarzut naruszenia art. 8 KP został oparty na twierdzeniu, że pracodawca ma obowiązek umożliwienia pracownikowi uzyskania kwalifikacji do pracy na innym stanowisku i zaproponowania na nim pracy, w sytuacji gdy likwiduje stanowisko dotychczas przez pracownika zajmowane. Jest to pogląd nieprawidłowy, gdyż poza szczególnymi przypadkami wynikającymi z określonych przepisów (np. art. 230 § 1 KP) pracodawca takiego obowiązku nie ma (por. teza X uchwały pełnego składu Izby Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 27 czerwca 1985 r., III PZP 10/85, wytyczne w przedmiocie stosowania art. 45 KP, OSNCP 1985 z. 11, poz. 164).

Z tych względów kasacja podlegała oddaleniu z mocy art. 39312 KPC. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 KPC.

źródło: http://www.sn.pl/orzecznictwo/

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.